تشرینی یەکەم 17, 2019

شێرپەنجەی مەمك چۆن دروست دەبێت و چارەسەری چییە؟

شێرپەنجەی مەمك بریتییە لە گەشەكردنێكی نائاسایی خانەكانی مەمك، هاوكات دەركەوتنی گرێ لە مەمك مانای بوونی شێرپەنجە نییە كە رەنگە بەهۆی بوونی پەتا یان هەوكردن یان دروستبوونی كیس بێت، دەستنیشانكردنیشی لە رێگەی پشكنینی خۆیی یان لای پزیشك و وێنەی تیشكی دەبێت، لە كاریگەرییەكانی بڵاوبوونەوەی خانە شێرپەنجەییەكانە لە شانەكانی دەوروبەری گرێیەكە و باشترین خۆپارێزیش بریتییە لە ژیانێكی تەندروست و شیردانی سروشتی.

شێرپەنجەی مەمك كاتێك دروست دەبێت كە خانەكانی مەمك لە رووی فەرمان و گەشەكردنەوە گۆڕانكاریان بەسەردادێت و لە كۆنترۆڵ دەردەچن و دەگۆڕێن بۆ خانەی شێرپەنجەیی لە پیاو ژندا و ئەو خانانە توانای بڵاوبوونەوەیان هەیە، بەپێی ئامارەكان لە ئەمەریكا وئەوروپا یەكێك لە هەشت ژن ئەگەری تووشبوونیان بەو نەخۆشییە هەیە لە تەمەنیاندا.
چەند جۆرێك شێرپەنجەی مەمك هەن و بڵاوترینیان شێرپەنجەی كەناڵی شیرە كە لەناو كەناڵەكانی دروستبوونی شیر دەست پێ دەكەن و 90%ی حاڵەتەكانی شێرپەنجەی مەك پێكدێنن، تا ئێستە هۆكاری راستەقینەی شێرپەنجەی مەمك دیار نییە بەڵام چەند هۆكارێك هەن ئەگەری تووشبوون زیاتر دەكەن و لە نیشانەكانی كە لە قۆناغی پێشكەوتوو دەردەكەون:
*دروستبوونی گرێیەكی رەق و بێئازار لە مەمك یان بنهەنگڵ.
*ئاوسان و هەوكردنی مەمك.
*دەردانی كێم و خوێن لە مەمك.
* گۆڕانی قەبارە و شێوەی مەمك و لۆچداربوونی پێستەكەی.
*ئاوەژووبوونەوەی گۆی مەمك.
*خوران و پەڵەی پێست و قڵێشان و كێمداربوونی دەوری مەمك.
*كەمجار هەست بەئازار دەكرێت.
*دەركەوتنی گرێ مانای تووشبوون بە شێرپەنجەی مەم نییە و رەنگە بەهۆی بوونی كیس یان هەوكردنەوە بێت.
كەی پێویستە سەردانی پزیشك بكرێت:
*لەكاتی بوونی بارستەیەكی رەق و جێگیر.
*ئەگەر گرێیەكە لە ماوەی 4-6 هەفتە ون نەبوو.
*لەكاتی تێبینیكردنی گۆڕانكاری لە پێستی مەمك.
*لەكاتی دەرچوونی شلە لە مەمك زۆرجار بریتییە لە خوێن.
*ئاوەژووبوونەوەی گۆنای مەمك.
*لەكاتی تێبینیكردنی گۆڕانی قەبارەی گرێ لیمفەكانی بن هەنگڵ.
دەستنیشانكردنی شێرپەنجەی مەمك:
1-پشكنینی خۆیی، پێویستە ژنان مانگانە دوای تەواوبوونی سووڕی مانگانەیان بە 3-5 رۆژ پشكنین بۆخۆیان بكەن و ئەگەر هەستیان بە گۆڕنكاری كرد پێویستە سەردانی پزیشك بكەن.
2-پشكنینی كلینیكی، واتە چوونە لای پزیشك و ئەگەر تۆماری تووشبوون بەو نەخۆشییە هەبێت ئەوكات پزیشك پشكنینی وێنەی تیشكی "مامۆگرام" بۆ دەكات.
3-پشكنینی تیشكی مەمك "مامۆگرام"، بریتییە لە وێنەگرتنی تیشكی مەمك بە تیشكی سینی كە وردترین رێگایە بۆ ئاشكراكردنی زووی شێرپەنجەی مەمك و دەتوانرێت لەو رێگەوە زوو ئاشكرا بكرێت و چارەسەری ئاسانتر دەبێت. بۆیە وا باشترە هەموو ژنێك لە تەمەنی 40 ساڵ بەسەرەوە ساڵانە ئەو وێنە تیشكییە بگرێت و ئەگەر لەناو خێزانەكەشی هەبووبێت، پێویستە زووتر بیگرێت.

چەند هۆكارێكی كاریگەر:
*رەگەز، كاتێك ژنان زیاتر لە پیاوان تووشی دەبنەوە.
*بەتەمەنداچوون، بەتایبەتی لە دوای 55 ساڵ.
*تۆماری خێزانی تووشبوون بە نەخۆشییەكە و بۆماوە.
*دواكەوتنی دووگیانبوون بۆ دوای 30 ساڵ یان دووگیان نەبوون.
*شیرنەدانی سروشتی.
*باڵغبوونی زووتر پێش 12 ساڵ.
*دواكەوتنی وەستانی سووڕی مانگانە بۆ دوای 55 ساڵ.
*وەرگرتنی چەند جۆرێك چارەسەری، وەك تیشك و هۆرمۆنی و رێگریكردن لە دووگیانبوون.
*بەركەوتنی تیشك لە تەمەنێكی زوودا پێش 30 ساڵ.
*تووشبوونی پێشتر بە گرێی شێرپەنجەیی یان ئاسایی.
*قەڵەوی و وەرزش نەكردن و زۆر خواردنەوەی كحوول.
ئەگەر شێرپەنجەی مەمك چارەسەر نەكرێت چی دەبێت؟
*هەوكردنی پێستی مەمك و هەوكردنی.
*زیادبوونی خانە شێرپەنجەییەكان لە مەمك.
*بڵاوبوونەوەی گرێیەكە بۆ لیمفە رژێنەكان و زیادبوونی مەترسی بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە بۆ ئەندامی تر وەك مێشك و جگەر و سییەكان.
*تێكچوونی تەندروستی نەخۆشەكە و مردنی.
چارەسەری شێرپەنجەی مەمك:
چارەسەریەكە بەپێی دەستنیشانكردنی نەخۆشیەكە دەبێت، جۆری گرێیەكە و قۆناغەكەی و قەبارەكەی، جیا لە دۆخی تەندروستی نەخۆشەكە بەو شێوەی خوارەوە:
*چارەسەری كیمیایی و بایۆلۆجی.
*چارەسەری تیشكی.
*چارەسەری هۆڕمۆنی.
*چارەسەری نەشتەرگەری و لابردن.
*چارەسەری رێنوێنیكردن.

 

ئەژین عەبدوڵڵا - هەولێر

© 2017 Hawler