ئەم پەڕەیە چاپ بکە

رێژەیا بەشداریا ئافرەتێ د دەنگدانێ دا كێم دبیت سال بۆ سال

هەلبژارتن و دەنگدان مافی هەر تاكە كەسەكی یە كو ئازادانە دەنگێ خوبدەت و كاندیت خودیاركەت ئایە رێژەیا ئافرەتێ دهەلبژارتنا داچەندە دچاڤ سالێت دەربازبووی دا ئەرێ كارتێكرنا جڤاكی ودابونەریت جڤاكی وسیاسی لێ كریە دڤی بواری دا

رێڤەبەرێ ئوفیسا دەنگدانێ (خالد عباس عمر) دبێژت:"خالد عباس عمر" رێڤەبەرێ ئوفیسا دهۆكێ یاهەلبژارتنن عیراقێ دڤی بواری دا دبێژیت، ریژا بشكداریا ئافرەتێ جودانینە، هەمی پێكڤە یە، چونكی مە ئامارا دەنگدەرێن ئافرەت نینە، لێ دیڤ ئامارێن وەزارەتا پلاندانانێ یا عیراقێ رێژەیا ئافرەتی 51% تا 54% یە ژ ئاكنجیێن عیراقێ،سالا 2018رێژەیا دەنگدانا گشتی نێزیكی 65%بوو ل دهۆك، هەر هەلبژارتنێ رێژە یا بشكداریا گشتی كێم دبیت،بو نموونە سالا 2005 تا 86% بوو لێ ڤان سالێن دوماهیێ كێم بوویە، رێكخراو هەنە لێ رولێ وان بو پشتەڤانیكرنا ئافرەتێ وەكی پێویست نینە، رەنگە سەدەم ئەوە كو پشتەڤانیكرنا پروژێن ئافرەتان كێمە، هەر ژ ل سالا1991 ئافرەتێ مافێ دەنگدانێ هەیە، نوكە ل دویڤ یاسایا هەلبژارتنا رێژەیا كوتا ئافرەتان 25% یە، لێ ل كوردستانێ باشترە 30%.
"هەیفا دوسكی" دبێژیت: گەلەك یا گرنگە بەحسا رولێ ئافرەتێ بكەین د دەنگدانێ دا چونكی ئافرەت كەسا ئێكێ دهێت دناڤ جڤاكی دا ژبەر پشتگیریا ئافرەتێ زەلام ژی دشێت بەژداریێ بكەت ئانكو ئەم دشێین بێژین تەمامكەرا زەلامی یە د هە ر كاودانەكی دا نەخاسمە دهەلبژارتن و پروسا سیاسی دا بەروڤاژی بەشداریا ژنێ د هەلبژارتنان دا وەكو پێدڤی نینە بەلكو رێژاوێ یا كێمە هزردكەت دەنگی بدەت یان نە دی چ پروسە ب سەركەڤیت ئەڤە پتریا ئاڤرەتان ڤێ هزرێ دكەن بەلكو هزرناكەن ب دەنگێ ئافرەتێ حوكومرانیا وەلاتی بكەڤیتە د گورانكاریێن مەزن دا هەتا دشێت سیستەما ب شێوەكێ سەردەمانە بكەڤنە د ئالوگوریاندا .
دەسپێكا سالێن نوتان دەمێ ب گەرم و گوریێ ئافرەت بەشدار بۆ دەنگێ وێ سیاسەت د هەژاند چونگی ب حەز و هیڤیەكا مەزن ب گەرمەكا مەزن قەستا دەنگدانێ دكردەمێ دەنگێ خوژی دا هەست ب ئارامیا وژدانا خودكر بەرامبەر ئاخ و وەلاتی، بەلێ دڤان سالاندا بەشداریا ئافرەتێ هند یا نەوعی نینە ئانكو پێتڤی نینە روژێ بو روژێ ئە و یا دلسار دبیت و وەكو ئاست بەشدار نابیت و ئەڤ چەندە دێ بیتە ئەگەرێ باب سالاریا تەمام دناڤ جڤاكی و دەستهەلاتێ دا .
ئەزنابینم كو پشتەڤانیا مە راستەوخو بیت بەلكو پتر ئەڤ كەسێن ڤان رێكخراوان دبن هندەك پەرێن عەشائیری ڤەنە و ل دەمێ دبنە هەلبژارتن ژی ئەو بو بەرژەوەندیا رەگەزێ مێ ناكەن بەلكو كی بەرربژێرە ئەو پشتەڤانیێ ل وان دكەن واتە لگورەیی سیستەمی سیستەمێ هەلبژارتن و مافێ ئافرەتێ كارناكەن ئەڤ چەندە ژی شانسو هیڤیێن ئافرەتێ دئێخنە دناڤ كەلتورەكی نەئارامدا هەتا وی رادەیی كو ئافرەت شكەستنێن مەزن بینیت دناڤ هەلبژارتنان دا بو نموونە ژی سیستەمێ كوتای دا یێ پەیدایە دناڤ دەنگدان و هەلبژارتنان دا ئەڤە مەترسیەكە هێشتا ل بەشداریا ئافرەتێ دجهێن بریاردانێ دان.
داب و نەریت و هەلبژارتن: دشێم بێژم كو داب و نەریت ل هندەك باژێر و گوند وناحیا رولێ خودبینن ب رێژەیا(40% ) ئانكو ئەڤە ل ناڤ باژێران ژی تا (15%) ب رێژەی داب و نەریت كارتێكرنێ ل هەلبژارتنان دكەن وەكو دەنگێ خو بدەن بەلێ كو ئافرەت بەربژێر بكەن ئەڤە هێشتا ل ئاستێ پێتڤی نینە ئەس دشێم بێژم ب رێژەیا( 60%) داب و نەریت رێگرن كو عەشیرەت ئافرەتێ بەربژێر بكەت دناڤ هەلبژارتناندا رێكێ پێ بدەت خو كاندید بكەت ئەگەر ئافرەت یا خودان شیان ژی بیت جاران بحالەتەكێ كێم دهێتە هژمارتن بەلكو لڤینەكا بجیك یا زەلامی دبیتە هاندەر بەشدار بیت و دەنگ بدەت و خو كاندید ژی بكەت. زێدەباری ئەڤ بەژداریا ئاڤرەتێ یانها دناڤ هەلبژارتنان ژی دا بریارێن پارتایەتینە دشێن وێ رێك وشانسی بدەنە وێ كو خو بەربژێر بكەت و دەنگێ خوژی بدەت .
"چیا حەمید شریف" پەرلەمانتار لدور رێژەیا پشكداریا ئافرەتێ د هەلبژارتنا دا دبێژیت ب دیتنا من رێژەیا بەشداریا ئافرەتێ بو دەنگدانێ گەلەك دیار نینە جونكی سال بوسالێ بەرەف كێم بونێ ڤە دچیت هەر خێزانەك هەیە پتر زەلام بشداری دكەت دهەلبژارتنا دا ئەگەر تەماشە بكەن د جاڤ سالێت دەرباز بوی دا رێژەیا بەژداریا ئافرەتێ د هەلبژارتنێن دەرباز بوی دا گەلەك باشتر بو سال بوسالێ بەرەڤ كێم بونێ دچیت دڤێت ئافرەت پتر رولێ خو ببینن بوپشتەڤانیكرن و هشیاركرنا ئافرەتێ كو دەنگێ وێ هێزا وێ گرنگە بو وێ بخو بوجڤاكی چونكە جڤاك ب ئافرەتێ دهێتە ئاڤاكرن وەكی پێتڤی رێكخراوێت ئافرەتان رولێ خونەدیتیە دڤێت پتر بهێنە گورەپانێ دا داهێزو سەنگا ئافرەتێ دیاركەن . هەردامەزراندنا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ تا نوكە ئافرەتێ مافێ دەنگدانێ هەبویە كو ئازادانە دەنگێ خو بدەت ب ئازادانە كاندیێت خودیار كەت بێ جوداهی دگەل زەلامی.

 

 هێلین میدیا