کانونی یەکەم 16, 2019

ته‌كنیكه‌كانی خۆ هێوركردنه‌وه‌

ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له ‌جۆره‌كانی كارامه‌یی ژیان، پێویسته‌ تاك ئه‌م كارامه‌ییه‌ بزانێت، هه‌موو تاكێك رۆژانه‌ له‌ ئه‌نجامی كاركردن و ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ تاكه‌كانی تری كۆمه‌ڵگا ره‌نگه‌ تووشی زۆر رووداو و پێشهات بێت، كاریگه‌ری له‌سه‌ر ده‌روونی تاكه‌كان دروست بكات، زۆرجار تووشی دڵه‌ڕاوكێ و نیگه‌رانی ده‌بن، یان قوتابیه‌ك له‌ قوتابخانه‌ كاتێك مامۆستا ده‌چێته‌ ژووره‌وه‌ یه‌كسه‌ر هه‌ست به‌دڵه‌ كوته‌ و هه‌راسانی ده‌كات، یان له‌كاتی بینینی كه‌سێك یه‌كه‌مجار بێت بیبینێت دڵه‌ كوته‌ و هه‌راسانی زۆرجار ده‌ست و قاچ له‌رزینیشی له‌گه‌ڵ ڕووده‌دات. زانایانی بواری ده‌روونی و ده‌روونساغی چه‌ندین ته‌كنیك و ڕێگا‌ چاره‌یان بۆ ئه‌م باسه‌ ده‌ستنیشانكردووه‌، كه‌ به‌ ته‌كنیكه‌كانی خۆهێوركردنه‌وه‌ ناسراوه‌ن. ئه‌م ته‌كنیكانه‌ زۆر شێوه ‌و جۆری هه‌یه‌، ده‌توانرێت سوود له‌ هه‌موویان وه‌ربگریت وه‌ك (هه‌ناسه‌ هه‌ڵكێشان، خه‌یاڵ كردن، گوێگرتن له‌ مۆسیقا، پێكه‌نین...).

چه‌ند رێگایه‌ك بۆ خۆ هێوكردنه‌وه‌ و ئارامسازی ده‌روون و جه‌سته‌:
یه‌كه‌م/ هه‌ناسه‌ هه‌ڵكێشان به‌ لووت و دانه‌وه‌ی له‌ رێگای ده‌مه‌وه‌؛سه‌ره‌تا به‌ ئاسووده‌یی له‌ شوێنێك دانیشه‌، هه‌ست به‌ هیچ گرژی و تووندیه‌ك مه‌كه‌ له‌ له‌شت، دواتر چاوه‌كانت دابخه‌ و لێوه‌كانت بخه‌ سه‌ر یه‌ك، واته‌ دامت دابخه‌، ئینجا به‌ هێواشی و له‌سه‌ر خۆی تا چه‌ند ده‌توانی به‌‌ لووته‌كانت هه‌ناسه‌ هه‌ڵكێشه‌، تا سیه‌كانت پڕ له‌ هه‌وای پاك ده‌بێت، دواتر به‌ له‌سه‌ر خۆی و هێواشی له‌ ڕێگا‌ی ده‌مه‌وه‌ هه‌ناسه‌كه‌ فرێبده‌ ده‌ره‌وه‌. ئه‌م ته‌كنیكه‌ هه‌ر چه‌ند جاری دووباره‌ی بكه‌یته‌وه‌ سوودی زیاتری ده‌بێت، زیاتر هه‌ست به‌ ئارام بوونه‌وه‌ و ئاسووده‌یی ده‌كه‌یت، به‌ڵام وا باشه‌ له‌ سێجار كه‌متر نه‌بێت.
سوودی ئه‌م ته‌كنیكه‌:
هه‌ركاتێك مرۆڤ توانی هه‌ناسه‌یه‌كی زۆر و به‌ هێواشی هه‌ڵكێشی، ئه‌وا سیه‌كان پڕ له‌ هه‌وا ده‌بن و ئه‌م دڵه‌ كوته‌ و هه‌راسانییه‌ی نامێنێت، چونكه‌ له‌م كاته‌ ئۆكسجینی پاك و به‌ هێواشی ده‌چێته‌ ناوسییه‌كان له‌وێوه‌ بۆ ناو جه‌سته‌، وا ده‌كات دڵ زیاتر سوود له‌م ئۆكسجینه‌ وه‌بگرێت و خوێنی پاكتر و باشتر بۆ ته‌واوی جه‌سته‌ بنێرێت. هه‌ر كاتێك دڵ ترپه‌ و لێدانه‌كانی ئاسایی بێت خوێن باشتر بۆ مێشك ده‌ڕوات، كه‌ خوێنی باشتر به‌بێ زیاد و كه‌می و به‌بڕی پێویست بۆ مێشكت چوو ئه‌وا كۆنتڕۆڵكردن و زاڵبوون به‌سه‌ر جووڵه‌ و له‌رزینه‌كانی جه‌سته‌ ئاسان تر ده‌بێت.
دووه‌م/ گوێگرتن له‌ مۆسیقا؛ گوێگرتن له‌ مۆسیقا یه‌كێكه‌ له‌و رێگا زۆر كاریگه‌رانه‌ی كه‌ ده‌بێته‌ هۆی باستر كردنی میزاجی تاك، ده‌بێته‌ هۆ گه‌ڕانه‌وه‌ یان به‌بیرخستنه‌وه‌ی یادگارییه‌ خۆشه‌كان و كاته‌ خۆشه‌كانت. مۆسیقایه‌كی ئارام فشاری خوێن داده‌به‌زێنیت، لێدانی دڵ كه‌مده‌كاته‌وه‌. به‌گوێره‌ی توێژینه‌وه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی (مایندی خێرخوازی) مۆسیقا یه‌كێكه‌ له‌ چاره‌سه‌رییه‌كان بۆ گرفته‌ هزرییه‌كان (مێشك).
سێیه‌م/ خه‌یاڵ كردن؛ ئه‌م جۆره‌ی ئارامسازی به‌مجۆره‌ ئه‌نجام ده‌درێت كه‌ به‌ خه‌یاڵ كردن وێنه‌ی شوێنێك له‌ له‌ هزری خۆت دروست بكه‌یت، بچیته‌ ئه‌و شوێنه‌، كه‌ شوێنێكی خۆش و ئارام بێت. ئه‌م ته‌كنیكه‌ رۆژانه‌ بۆ ماوه‌ی (5 بۆ 10) خوله‌ك رۆژانه‌ ئه‌نجام بدرێت ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی ته‌نگژه‌ و ماندوبونه‌كان، رێگایه‌كه‌ پارێزگاری له‌ توشبوون له‌ ته‌نگژه‌ ده‌كات، ده‌بێته‌ هۆی باشتر كردنی پرۆسه‌ی ته‌ركیز كردن، هه‌روه‌ها دڵه‌ڕاوكێ و هه‌راسانییه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه‌، هه‌ستی ئاسووده‌یی و خۆشی دروست ده‌كات، پرۆسه‌كانی خوێن و چالاكییه‌ هزرییه‌كان چالاك ده‌كات.
چواره‌م/ پێكه‌نین؛پێكه‌نین ده‌بێته‌ هۆی، باشتركردنی میزاج، كه‌مكردنه‌وه‌ی هۆڕمۆنی كۆرتیزۆڵ كه‌به‌رپرسه‌ له‌ ماندووكردنی جه‌سته‌، هه‌روه‌ها پێكه‌نین ده‌بێته‌ هۆی ده‌ردانی هۆڕمۆنی ئه‌ندرۆفین كه‌ به‌رپرسه‌ له‌ باشتركردنی میزاج. ئه‌و رێگایانه‌شی كه‌ ده‌توانن تاك بخه‌نه‌ پێكه‌نین بریتین له‌ (خوێندنه‌وه‌ و گێڕانه‌وه‌ی نوكته‌، سه‌یركردنی فیلمی كۆمیدی، گفتوگۆ كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌م به‌خه‌نه‌ و رووخۆشن...).
سووده‌كانی خۆهێوكردنه‌وه‌ و ئارامسازی به‌ گشتی
1.رێكخستنی لێدانی دڵ و هه‌ناسه‌دان.
2.كه‌مكردنه‌وه‌ی فشاری خوێن.
3.كه‌مكردنه‌وه‌ی چالاكی هۆڕمه‌كانی ته‌نگژه‌ و ناڕه‌حه‌تی.
4.زیاتر ناردنی خوێن بۆ ماسولكه‌ سه‌ره‌كیه‌كان.
5.باشتركردنی میزاج و ته‌ركیز.
6.كه‌مكردنه‌وه‌ی هه‌ستی ماندوبون.
7.كه‌مكردنه‌وه‌ی هه‌ڵچوون و توڕه‌بوونه‌كان.
8.زیادكردنی متمانه‌ به‌خۆبوون بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ كێشه‌كان.
له‌ كۆتاییدا هه‌ندێ خاڵی ترهه‌ن كه‌ پاڵپشتییه‌كی زۆر باشن بۆ ئارامسازی و خۆهێوركردنه‌وه‌كه‌ كه‌ بریتیین له‌ (بیركردنه‌وه‌ی ئه‌رێنی، چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كان، رێكخستنی كات، وه‌رزشكردن، خه‌وێكی باش و پێویست، به‌ده‌ستهێنانی پاڵپشتی خێزانی و ده‌وروبه‌ر...).

*ب. رێكخراوی رێنمایی

© 2017 Hawler