ئەیلول 20, 2020

پانۆرامای كارەساتی كوردان ..!

ئەسعەد عەدۆ

 

جاران، نەوەی شەستەكان دڵی بەوە خۆش دەكرد كە نەعلەتێك هەیە بەنێوی (نەعلەتی كوردان ) واتە هەركەسێ، هەر میللەتێك جورئەت بكات ئازاری میللەتی كورد بدات، خودای گەورە نەعلەتی بەسەردا دەبارێنێ! كە بەداخەوە وەنەبوو.
كاتێ پیلانی نێودەوڵەتی دژ بە كوردی ستەمدیدە لە جەزایری وێراندا مۆركرا. دڵمان بەوە خۆشكرد كە خودای كوردان بۆیان لە مەڵاسدایە! زۆرن چاوەڕوان كرد، چەند ساڵێك بە سەر ماڵوێرانی كوردان تێپەڕی (هاواری بۆمدەین) كە بەربووكی پیلانی دژ بە كورد بوو، بەدەردەسەری رۆحی دەرچوو! لەنێو خۆماندا لە ژێر سریفەی باشووری عێراق و چادری ئاوارەیی لە ئێران و توركیا و پاكستاندا یان لە كەمپە زێدە ساردەكانی وڵاتانی ئەوروپادا دەمانگوت: ئەوە نەعلەتی كوردانە دژ بەو كەسە كە ڕۆژێك لە ڕۆژاندا هاوكاربووە، بۆ ماڵوێرانی كوردان .
چەند ساڵێكی دیكەی برد. ئەو گۆڕبەگۆڕەی بە پەهلەوی ناسرا بوو. وڵات بەدەركراو لەو وڵات بۆ ئەو وڵات تا گیانی ناپاكی لە شوێنێك كە بە هەزاران كیلۆمەتر دوور لە زێدی باووباپیرانی دەرچوو، جارێكی دیكە خۆشەخۆشەی ئەوە بوین كە نەعلەتی كوردان دژ بە نەیارانی كوردی مشەخت، هێشتا لە هزر و فەرهەنگی بەدبەختیماندا ماوە .
كە من دەڵێم : دوای چەند ساڵێكی دیكە دێوەزمەی كوردان، فرعۆنی كوردان، تاغوتی كوردان، نەهەنگی كوردان صدامی گۆڕبەگۆڕ ئەویش بە دەردێ لەنێوچوو كە دڵی زامدار و برینداری نەتەوەی كورد لە هەموو شوێنێك خۆشكرد .
ئەو چەند ساڵانەی بەسەرماندا تێپەڕی بەختوخۆڕایی گووزەری نەكردوە! بەڵكو دەیان هێرشی دڕاندانەمان لە ژێر دروشمی الله اكبر، توكلت علی الله، ئەنفالمان بەسەردا كرا !! بۆ ئەوەی بە یادی خۆمان و دونیا بێنینەوە دەڵێم : دوێنێ و ئەوڕۆ و سبەیش ئەو هزر بۆگەنانە وادەزانن قەڵای خەیبەری زەمەنی محمدالمصطفی (دروودی خوای لە سەربێت) لە كوردستاندایە بۆیە بە (182) هەزار قەتلوعام دڵیان ساكین نەبوو ! بە كاوڵكردن و خاپووركردنی (4500) گوندی بە پیت و بەرەكەتی وڵاتی دڵنشین. دڵی كرماویان دانەكەسا! بە قڕكردنی ڕەگەزی نێرەووزی بارزانیان. حقد و كینەی لەبن نەهاتویان دانەمركا ! ئەوانە و زۆرشتی تریش، دونیای درۆزنی مافی مرۆڤ و دیموكراتیەت و حق التقریر المصیر الشعوب ئەوەی پێی دەڵێن وڵاتە یەكگرتوەكان. ئەوەی نێوی لەخۆیناوە ئەنجومەنی ئاسایشی جیهان، دامودەزگا درۆزنەكانی دیكەی دونیا لە ڕاست ئەو زوڵموزۆرداریە زێدە زێدەیەی دژ بە كورد. كوردی محمدی، عیسایی، تاوسی، كەسی نەجووڵاند. مووچڕكی بە لەشی كەسدا نەهێنا. زەمیری مردووی كەسی نەجووڵاند واتە
صم، بكم، عمی
بەمەیش نەوەستان . بۆ ئەوەی نەسلی كوردان بنبڕبكەن و خاكیان بۆ هەتا هەتایە بسوتێنن، هەڵەبجە و بالیسان و شێخ وەسان و گەلی بازێیان كیمیا باران كرد،
گەرمیان و گەرمەسێریان بەسەر كورداندا سووتاند. دۆڵی جافایەتی و خانەقا و شەهیدانیان لە نێرەوزی كوردان چۆڵكرد. حاجی ئۆمەران و گەڵالەی خۆزگە و ئاوات. ناوچەی دڵڕفێنی باڵەییان و گرتك و روست واتە بە پانوبەرینی شەست كیلۆمەتری زنجیرە سنووری وڵاتی دڵڕفێن خاپوور كرد! بەهەموو توانا و بە هاوكاری دونیای چاوچنۆك هەوڵیاندا ئەو گیانانەی لە سەر یەك خاك و لە یەك وڵاتدا دەژیان لێكمان جیابكەنەوە، سنووری جوگرافی و نەفسی خستە نێوان كۆمەڵگای كوردەواری و شۆڕشی كوردان، ئازارمان بینی، دەوروبەر و چوارتەنیشتمانیان تەنی!، بەڵام جەربەزەیی تاكی كورد لە سەروویانەوە پێشمەرگە دلێرەكانمان. ئەو ئاواتە گڵاوەی دوژمنانیان خستە بەر مەترسی لوولەی تڤەنگی خۆیان. شەوە زەنگی كوردستان بە خوێن. بە گیان، بە ئارەقە. بە نەعرەتە. دڕدا ! تا لە ئەنجامدا پێنج فەیلەقی سوپای دڕندەی عێراق لە ژێر كڵاشی پێشمەرگەكان دەیاناڵاند و دەپاڕانەوە! جارێكی دیكە نەعلەتی كوردان كاری خۆی كرد و پێكەوە وڵاتمان ڕازاندەوە . تەپوتۆزی كاوڵكردنمان لەسەر جەستەی وڵاتدا تەكاندا، بۆ ئەوەی پێمان نەڵێن : تێكدەر، ئەشقیا، نەزانن. لە مەیدانی دیموكراتیدا ئەسپی خۆمان تاودا. پەرلەمانمان هەڵبژارد . حكومەتی كوردانمان دامەزراند، بە كوێرایی دوژمنان هەرێمی كوردستانمان لەسەر نەخشەی دونیادا نەخشاند. ڕۆژانێك لەم كوردستانەدا گورگ و مەڕ پێكەوە دەلەوەڕان. دەچەلین ! دەوروبەر هەرەسانی نەما.
ئەوەی دوێنی لەسەرخوانی كوردان سمێڵی چەوری دەسڕیەوە. چاوی بە پێشكەوتنی كوردستان هەڵنەدەهات. كۆسپیان بۆ دروستكردین. قووتی ڕۆژانەیان بڕین! هەرچەندە گوتراوە: قطع الاعناق ولا قطع الارزاق، نەخێر. ئەوەی خوا ڕێگای پێنادات ئەوان دژ بە ئێمە ئەنجامیاندا. ئێمەیش بەدڵێكی فراوان بەرەو ئاسۆی فراوانمان دەڕوانی. كاتێك دەوروبەر هەستیان كرد دەرەقەتمان نایەن پیلانێكی دیكەیان بۆمان نەخشاند كە دونیا شتی وای بەخۆوە نەبینبو ( داعش ).
لە هیچ دەور و زەمانێك خەڵكی جیهان گوێی لەم وشەیە نەببوو! بە هەموان، واتە داعش و ئەوانەی لە پشت داعشەوەن كوردستانیان بە داعش گڵاو كرد. جارێكی دیكە لەدوای ( 1400) ساڵ وشە و زاراوەی غەزا و كافر لەسەر خاكی كوردستان و خەڵكەكەی دووبارە كرایەوە! دونیا بۆ بەرژەوەندی خۆی. بۆ ئەوەی ماڵوێرانی داعش نەگاتە وڵاتیان. بۆ لەنێوبردنی داعش هاوپەیمانیان دروستكرد كە ئێمە تێیدا برا گەورە بوین و لە سەرخاكی كوردانیش بوو .
دونیا لێكرا چەپڵەیان بۆ ئازایەتی پێشمەرگە لێدەدا، پێشمەرگە بوو بە سمبوڵی بەرخودان لە مرۆڤایەتی. هەر كە داعش لە ژێر زەربری قارمانیەتی پێشمەرگە گلۆڵەی كەوتە لێژی دەوروبەر جارێكی دیكە دژ بە كورد كەوتنەخۆ. كاتێك گەیشتنە ئەو قەناعەتە كە پێشمەرگە قەڵغانی كورد و كوردستانە مەحاڵە پەی پێببدرێت، هەوڵیاندا دەغدەغەی نەفسی ئەمارەت بالسوئی خەڵكی خۆمان بكەن . زۆر بەداخەوە كۆمەڵگای ئێمەیش وەك هەموو كۆمەڵگای دیكە ئەمجۆرەیان تێدایە
لێرەوە . پشتی ئێمەیان شكاند! لێرەوە، سۆی بڕینی كوردانیان كوڵاندەوە! بۆیە لەئەنجامدا لە (16) ئوكتۆبەردا زەفەریان پێ بردین! خوا زەفەریان پێ ببات، ئەو میللەتەیان ریسوا كرد. خوا لە دونیا و قیامەت ریسوایان بكات! هێشتا ئێمەی باشوور لەنێو ئێش و ئازاردا دەتڵێینەوە .
بەدەست كاروكردەوەی خیانەتكاران داد و فیغانمان بەری ئاسمانی گرتووە، ئەلقەی دووەمی پیلانی نێودەوڵەتی دژ بە كورد لە رۆژئاوا. لە عفرین دەستی پێكرد، من بۆیە ئەو دوو حاڵەتەم لێكگرێداوە، چونكە ئەوانیش وە ك ئێمە ببونە سمبوڵی بەرخوادن بۆ جیهانی مرۆڤایەتی.
دەوەرن سەیركەن، وەك بڵێی نەبایە و نەباران كەس نوققەی لێوە نایەت! جارێكی دیكە دونیای درۆزنی مرۆڤایەتی و دێموكراتی صم، بكم، عمی لەسەر كوردان پراكتیك كرد . ئەوەی مرۆڤ مەندەهۆش دەكات هێرشە دڕندەكەی سەرعفرینیش بە ئایات و سورەتی قورئان دەست پێدەكات! چۆن نەناڵێنم چۆن؟! چۆن شاعیرئاسا نەڵێم :
هەموو رۆژێ لەچوار پارچەی دڵەكەم
بەگێردی كووڵی ژەنگاوی
پلەپلەی لێ ئەبڕن و بە سوتاوی
ئەنجنیكەن ئەیكووتن و ئەنجنیكەن
جا دەرخواردی خۆمی ئەدەن !
چۆن ئاشق و دێوانە نیم چۆن چۆن ؟
شەیدای ئەم نیشتمانە نیم چۆن چۆن ؟
شوورییە . هیچ كەس نوققە لێوەنایە
شوورییە . نەمرۆڤێ، نە درنجێ، نەدەعبایە !
كوا داد، كوا ئازادیخوازان ؟
كوا، كوا، لە كوێن ؟
كوا پەیرەوەی ئەزو ئاسمان ؟
بۆ كوێ چوە . كەوتە كام شوێن ؟
كوا مرۆڤ پەرست، كوا ویژدان، كوا بڕیاری نەتەوە یەكگرتوەكان ؟
لەلام ڕوون و ئاشكرایە . بۆ هەموو عورفێ ڕەوایە
هەر كوتەكە بە قوناغ ئەبا پەی
بەدەستی خۆت، خۆت نەخورێنی
ناڵێی ئۆخەی، ناڵیی ئۆخەی
من ئاشقم، من ئاشقم
ئاشقی خاكم . ئاشقی پاكم ..ئاشقی چاكم

© 2017 Hawler