کانونی یەکەم 12, 2019

خوا ئینتیقام لەو كەسانە بكات كە غەدریان لە كورد كرد

فەیسەڵ دەباغ 

 

بە درێژایی ژیانم نەمبینی، كابرایەك بە قەدەر عەبادی درۆزن بێت. ئەو كابرایە بە هەموو پێوەرێك نەك هەر درۆزنە، بەڵكو درۆزانیشە، هەتا لە درۆزانیدا محەمەد سەعید سەحافیشی تێپەڕاندووە.
هەروا بە درێژایی ژیانم نەمبینی كابرایەك ئەوەندەی عەبادی تائیفی بێت. ئەو كابرایە بە هەموو پێوەرێك نەك هەر تائیفییە، بەڵكو لوتكەی تائیفیشە.
ئەو كابرایە لە یەكەم هەنگاویدا بۆ هاوپەیمانی بەستن بە قسەی ئێرانی كرد و لەگەڵ هەشت لایەنی حەشدی شەعبی پێكهات و ئامانجی ئێرانیش لە پێكهێنانی ئەو هاوپەیمانییە ئیحراجكردنی عەبادی بوو بەرامبەر بە ئەمریكییەكان .
عەبادی زۆر بە عەقڵێكی سادە هاوپەیمانییەكەی پێك هێنا، بە بەڵگەی ئەوەی مانەوەی ئەو لایەنانە تەنها 24 كاتژمێری خایاند و ئیتر لێی كشانەوە. هەموومان دەزانین لە عێراقدا دوو هێڵ هەیە، یەكێكیان ئەمریكییە و ئەویتریان ئێرانی .
ئەو كابرایە ئیلتزامێكی بەرامبەر ئەمریكا و وڵاتە ئەورووپییەكان هەبوو بە قالبدانی حەشد، بەڵام بە پێچەوانەی ئەو ئیلتزامە هەڵسوكەوتی كرد.
من پێشتر گوتبووم ئەو كابرایە پەروەردەی (قوم)ە و بۆ بەرژەوەندی خۆیی و مانەوەی لە پۆستی سەرۆك وەزیراندا دارەكەی لە ناوەڕاستەوە گرتووە كە سەرێكی ئەمریكایە و ئەویتریان ئێران و هەر ئەو كاتیش گوتم ئەو كابرایە ئەمەی بۆ ناچێتە سەر .
عەبادی لەگەڵ ئەمریكییەكان ڕێككەوتبوو كە لە مانگی ئاداری داهاتوودا حەشد چەك بكاتەوە، بەڵام كە گوێیان لەو هاوپەیمانییە بوو تووشی شۆك بوون، بەڵێنی چی پێدان و ئێستا چۆن لەگەڵ حەشد ڕێكدەكەوێ!.
بەڵێ ئێرانییەكان عەبادییان تووشی ئەو هەڵەیە كرد و بەرامبەر ئەمریكییەكان خستیانە ئیحراجیەكی زۆرەوە، هەر ئەوانەش بوون فەرمانیان بە عەممار حەكیمدا بچێتە ناو ئەو هاوپەیمانییەوە، بەڵام حەشد پاش پێكانی ئامانجی ئێران، لە هاوپەیمانییەكە كشایەوە.
موقتەدا سەدر بەر لە پێكهێنانی هاوپەیمانێتیەكان ڕایگەیاندبوو، كە ئەو لەگەڵ مانەوەی عەبادییە لە پۆستی سەرۆك وەزیران، بە مەرجێ بەردەوام بێت لە پرۆژە چاكسازییەكەی، بەڵام كاتێ بینی عەبادی لەگەڵ لایەنەكانی حەشد پێكهاتووە، هەڵوێستی خۆی گۆڕی، بە تایبەتی ئێران هەر لە سەرەتاوە نەیدەویست ڕەوتەكەی ئەو لەناو هاوپەیمانییەكەی عەبادی بێت.
كاتی خۆی مالیكی لە پۆستی سەرۆك وەزیران لابرا، چونكە بە پێچەوانەی ویستی ئەمریكا پشتگیری لە ڕژێمی ئەسەد كرد لە سوریا ئەمرۆش عەبادی هەمان هەڵەی مالیكی دووبارە كردەوە كاتێ بە پێچەوانەی ویستی ئەمریكا هاوپەیمانی لەگەڵ لایەنەكانی حەشد بەست.
هەر كەسێ موتابەعەی ڕاگەیاندنی عەرەبی كردبێ، بەتایبەتی هی وڵاتانی كەنداو بۆی دەردەكەوێ كە نە ئەو وڵاتانە و نە ئەمریكا و وڵاتە ئەوروپییەكان لەگەڵ ئەو هەڵسوكەوتەی عەبادی نەبوون و بەمەش دەرگای جەهەنەمی لە سەر خۆی كردەوە .
بەڵێ عەبادی لەگەڵ ئەمریكییەكان درۆی كرد و لەگەڵ خەڵكی خۆیشی درۆی كرد كە كاتێ گوتی : (نەمهێشت حەشد لە گەمەی هەڵبژاردنەكاندا بەكار بهێنرێ، ئەوانەی بە ناوی حەشدەوەش بەشدارییان لە هاوپەیمانییەكەی من كرد سیاسەتكاری مەدەنین و وەكو خۆبەخش لە ناو حەشد كاریان دەكرد). كە ئەمەش درۆیەكی زەقی ئەو كابرایەیە، چونكە هەموو كەس دەزانێ هادی عامری سەركردەیەكی حەشدە و ڕێكخراوی (بەدر)یش كە ئەو سەرۆكایەتی دەكات ڕێكخراوێكی سەربازییە . كورد دەبێ ئەم هەلەی كە هاتۆتە پێش بقۆزێتەوە و كار بۆ لاواز كردنی زیاتری عەبادی بكات كە سێ مانگ زیاترە دژایەتی هەرێم دەكات و چەند كەس و لایەنێكی كوردیش هاندەدات كە دژ بەحكومەتی هەرێم بوەستن و كار بۆ رووخاندنی بكەن. لە لایەك پارە دەبەخشێتە یەكێك لە خائینەكانی 16ی ئۆكتۆبەر بۆ دامەزراندنی چەند هەزار كەسێك لە هێزەكانی دژە تیرۆر و هەروا بۆ چەند لایەنێكی كوردی بە مەبەستی دژایەتیكردنی پارتی دیموكراتی كوردستان و سەرخستنیان لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوودا .
دوا هەولیشی لەو بوارە ئەوە بوو كە هاوپەیمانییەكەی ئەو لایەنە كوردیانە بگرێتەوە و دانوستاندنیش لەگەڵیاندا بەردەوامە .
عەبادی باش دەزانێ كە ئەگەر دەستوور بە هەموو ماددەكانییەوە جێبەجێ بكرێ، لە بەرژەوەندی كورد دایە، بۆیە هەموو رۆژێ بە جۆرێ لە جۆرەكان دەستوور پێشێل دەكات. ئەگەر دادگایەكی فیدراڵی دروست لە عیراق هەبوایە، دەكرا لە سەر ئەو پێشلكارییانە دادگایی بكرێ.
بەكارهێنانی هێزی سەربازی و پەنابردنە بەر چەند هێزێكی ئەقلیمی و هاندانیان دژ بە هەرێمی كوردستان خۆی لە خۆیدا پێشێلكردنی دەستوورە، یان كاتێ دەستەواژەی باكوری عیراق لە جیاتی هەرێمی كوردستان بەكاردێنێ ئەویش پێشێلكردنێكی دیكەی دەستوورە .
ئەو باسی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم دەكات كە گوایە لە لایەن حكومەتی هەرێمەوە دەستیان بە سەرگیرابوو، كە چی باسی (نخیب) ناكات كە بە زەبری هێز لە ئەنبار جیاكرایەوە و خرایە سەر ئیدارەی پارێزگای كەربەلا.!
یان باسی (جرف الصخر) ناكات كە ئەنجومەنی پارێزگای بابل بە بڕیارێك نەیهێشت خەڵكە سوننەكەی بگەرێنەوە و عەبادیش تا ئەو ساتە نەیتوانی هەڵیبوەشێنێتەوە.!
ئایا ئەو كابرایە لە خۆی ناپرسێ پێكهێنانی حەشد پێچەوانەی دەستوور بوو یان نا؟
بە تەئكیدەوە پێچەوانە بوو. راستە بە یاسایەك لە ئەنجومەنی نوێنەران شەرعیەتێكی تایفی پێدرا، بەڵام بە پێی دەستوور ڕێ بە بوونی هیچ هێزێكی چەكداری لە تەك سوپا نادرێ.
نەك هەر ئەمە، بەڵكو هەموو حزبە تایفییەكانی ئەمڕۆ، بە حزبەكەی عەبادییەوە دەبێ هەڵبوەشێنرێنەوە، چونكە بە پێی مادەی (7)ی دەستوور پێكهێنانی حزب لە سەر بنچینەی تایفی قەدەغەیە .
هەر كاتێ عەبادی لە شاشەكانی تەلەفزیۆن دەردەچێ و باسی دەستوور دەكات كە پێویستە هەرێم پابەندی ماددەكانی بێت، كەچی نەمدیت بۆ جارێكیش باسی ماددەی (140) بكات كە پەیوەندی بەو ناوچانەوە هەیە كە لە دەرەوەی ئیدارەی هەرێمن.
ئەگەر ئەو كابرایە درۆزن نەبوایە و ڕاستگۆ بوایە، چۆن باسی ئەو ماددە دەستوورییانە دەكات كە لە بەرژەوەندی حكومەتی فیدراڵن، ئەوهاش باسی ئەو ماددانەی دەكرد كە لە بەرژەوەندی كورد دایە.
تا ئێستا سێ جار بڕیاری هەڵوەشانەوەی ئەنجومەنی ئیدارەی فڕۆكەخانەی نەجەفی داوە، كەچی كەس لەو پارێزگایە بڕیارەكانی بە هەند وەرنەگرتەوە، پێچەوانەی هەرێم كە ئەمە بۆ جاری دووەمە بڕیار دژ بە فڕۆكەخانەكانی دەدات .
ناوچەكانی دیكەی عیراق پڕن لە ئاڵۆزی، فەرموون سەیری دۆخی بەسرە یان میسان بكەن كە نە پارێزگاری یەكەمیان و نە دووەمیشیان كۆنترۆڵیان لە سەر ئەو دوو پارێزگایە نەماوە.
خوا ئینتیقام لە ئێران و توركیا بكات كە وایان لە عەبادی كرد سوود لە هەماهەنگی نێوانیان دژ بە هەرێم وەرگرێ و بەلۆژێكی هێزەوە سەیری هەرێم بكات. هەروا ئینتیقام لە ئەمریكا و بەریتانیاش بكات كە ئەو دۆخەیان بەسەر كورد هێنا و ئینتیقامیش لەو زۆڵە كوردانە بكات كە خیانەتیان دژ بە گەل كرد.
ریفراندۆم دوو عەیبەی ئێمەی ئاشكرا كرد، یەكەمیان بە دیار كەوت تا ئێستا ئێمە یەكگرتوو نین و هەندێ كەس و لایەنیشمان تا ئێستا پەندیان لە مێژوو وەرنەگرتووە و خیانەتیش لە لایان هەر وەكو ئاو خواردنەوە وایە. دووەمیشیان خۆش باوەڕیمانە بە هێزە بیانییەكان كە ئەمڕۆ دەیانەوێ قەوارەكەمان بكەنە قوربانی كەسێكی درۆزن و دووڕوو.
ئیدارەی ئەمریكا هەر وەكو خۆیەتی، پاش هاتنی ترامپیش هیچ گۆڕانكارییەك لە عەقڵیەتی ئەو وڵاتە ڕووی نەداوە .
باڵیۆزی ئەمریكا ئیدانەی داخستنی نووسینگەی كەناڵی شەرقییە دەكات لە ئەنبار، كەچی بە یەك وشەش ئامادە نەبوو ئیدانەی داخستنی هەر دوو فڕۆكەخانەی هەولێر و سلێمانی بكات .
ئایا داخستنی نووسینگەیەك گرنگ بوو یان دوو فرۆكەخانە؟ ئایا برسیكردنی گەلێك گرنگ بوو یان داخستنی نووسینگەیەك؟
زۆر جار گوتومە ئەمریكا وڵاتێكی زۆر ئەحمەقە، راستە لە رووی سەربازی و تەكنۆلۆژیاوە پێشكەوتووە، بەڵام لە سیاسەتدا فاشیلترین وڵاتە و بە درێژایی ژیانیشیدا نەیتوانیوە دۆستی خۆی لە دوژمنەكەی جیا بكاتەوە. ئێستاش ئەو وڵاتە باوەڕ بە عەبادی دەكات و بەیاننامە دەردەكات و دەستخۆشی لێ دەكات سەبارەت بە پێدانی مووچەی بەشێك لە فەرمانبەرانی كوردستان، واتە مووچەی فەرمانبەرانی بەنداوەكان بە بێ ئەوەی بزانێ مووچەی فەرمانبەرانی ئەو بەنداوانە ئەسڵەن لە سەر خەرجی سیادییە.!
ئەگەر حكومەتی هەرێمی كوردستان هەندێ حیساباتی وردی بكردایە و هەموو ساڵێك بڕێك پارەی هەڵبگرتایە بۆ ئەوەی لە ڕۆژێكی ڕەشی وەك ئەمرۆ بەكاری بێنێ، ئێستا ئەوەندە ئاتاجی حكومەتی عەبادی نەدەبوین و زمانی ئەو كابرایەش ئەوەندە لە سەر كورد درێژ نەدەبوو.!
بە هەر حاڵ، خەونە كوردییەكە هێشتا نەمردووە و ناشمرێ، چونكە عیراق ئەو عیراقە نییە كە كورد دڵی پێ خۆش بێ، گرنگ یەكڕیزی كوردە، كە تەنها بەو یەكریزییە دەتوانین ئەو دۆخە سەختە تێپەڕێنین و بگەینە ئاواتی دێرینی خۆمان كە ئەویش سەربەخۆییە .

© 2017 Hawler