کانونی دووەم 25, 2020

بەختیار هەمەوەندی

 

عێراق،ئەو ناوچەیەی كە بەداڕێژەر و بنیاتنەری یەكەم یاساو قانوونی زەمینی دادەنرێ، ئەویش (یاسایی حاموڕابی)یە،كەچی ئێستا لەپێشبڕكێی وڵاتانی بێپێشینەی یاسا دایە لەبەرهەمهێنانیگەندەڵی وبێیاسایی.بۆجیاكاری ئەم هۆكارەیش (قۆناغ یان سەردەم و شوێن) خوڵقێنەر نین،چونكە لە كاتێكدا حاموڕابی دەستی كرد بە داڕشتنییاسا بە ئامانجی دادی كۆمەڵایەتی و یەكسانی،كە مرۆڤایەتی لە قوناغیگواستنەوەدا بوون لە (دڕندەیی و بێسەروبەری)یه‌وە بەرەو قۆناغی شارستانیەت و دروستبوونی دەوڵەت.كەوابوو قۆناغ و سەردەم لە بەرژەوەندیعێراقی نوێ دایە بە كۆڵێك لە مێژووی حوكم و دەوڵەتداری،نەك سەردەمی شارستانیەتی بابلی،كە ساوای ئەو قۆناغە بوون و بۆ خاكیش ئەم عێراقەی كە هەیە هەمانئەو وڵاتەی سەردەمی شارستانیەتی بابلییە كە وەك ناوەندێكی فەلەك ناسی و پێشكەوتنەكان لە نێوان وڵاتانی ناوچەكەدەدرەوشایەوە.

 

كەوایە هەڵە نیم و قسە لەسەر هەمان ناوچەو جوگرافیادەكەم كەئیستا پێی دەڵێن عێراقی نوێ.

ئەوەیگۆڕاوە ناوە بە (وشە) ئەوەی ماوە كەسەكان بەراورد بكەین كەمن گومانم هەیە ئاخۆ دەكرێت ئەم گەندەڵ كارو یاسا شكێنانەی ئێستا هەن لە عێراقدا دەبێت هەمان خوێن و جیناتی حامورابییان تێدابێت،یان دەكرێ لە شوێنێكی دیكەوە هاوردە كرابن!بۆ نموونە هەسارەیەكی دی و ئەگەر نەوه‌ی ئەو یاسا دانەرەیشنئەوا بۆ وادەكەن بۆ بەشێك لەو بۆماوەیەیان هەڵنەگرتووە؟ بەپێچەوانەیشەوە ئەگەر هاوردە كراون ئاخۆ لە ماوەی سەد ساڵی دروستبوونی عێراقدا شتێك لەو شارستانیەتەیان وەرنەگرت یان فێرنە بوون هەرنا ناویباپیرانیان لێ خەسارنەبێ و عێراق بەم دۆخەی ئیستا نەبەن؟ لە كۆتایی وشەكانمدا، واباشە بێ ویژدان نەبم لە بەرانبەر هەموو تاكێك لە سنووری جوگرافیی عێراقی نوێ،چونكە ئەوە هەموو تاكێك نییە كە تامەزرۆیگەندەڵییەو ئەوە هەموو ناوچەیەك نییە كە بووە بە مۆڵگەییاسا شكێنان،بەڵكو لە ناو خودی حكوومەتی ناوەندیش خەڵكانێك هەبوونە كە ویستوویانە ئەگەر یاسایش دانەڕێژن بەڵكو داكۆكی لەیاسا بكەن و، نەیشكێنن، بۆ نموونە دەستووری نوێی عێراقە لە دوای قانوونەكەی حامورابی وەڕەنگبێ باشترینبێ، هەرچەندە مافی تەواوی هەموو پێكهاتەكانیبەڕێژەی تەواو تێدا جێگیر نەكرابوو بەڵام خراپیش نەبوو.

© 2017 Hawler