کانونی یەکەم 10, 2019

گرنگی پرۆگرام لە پرۆسەی پەروەرد

بكركریم حسن*

 

نوسەر و رۆژنامەنوسی میسری جەلال عامر دەلێ " كشتوكال برسیەتی ناهێلێ، پیشەسازی پێداویستییەكان فەراهەم دەكات، بەڵام فێركردن نیشتمانێك دەچێنی و دروستی دەكات و دێنێتە بەرهەم".
پرۆگرامەكانی خوێندن بنچینەی پەروەردە و فێركردنن، لە هەمان كاتدا ئامراز و هۆكاری سەرەكییە بۆ جێ بەجێ كردن و بەدەستهێنانی ئامانجەكان كە لە پێناویدا هەوڵدەدەین بۆ بنیاتنانی كۆمەڵگە، كە سەرەتا دەبێ تاكەكان بنیات نرابن كە قوتابین لە قوتابخانەكان بنیات دەنرێن لە رێگای پرۆگرامی خوێندن و پەرتووكی قوتابخانەكان، لەو رێگەیەوە قوتابی رەفتار وكرداری دەگۆرێت بەرەو باشتر دەبێتە تاكێكی سوودبەخش بۆكۆمەڵگە، كەواتە پرۆگرامەكانی خوێندن بنچینەیەكن لە بنچینە هەرە گرنگ و لە پێشەكانی پەروەردە و فێركردن، پێویست بەوە ناكات هەموو جار دووپات و جەخت و پشت راستی ئەوە بكەینەوە كە پرۆگرامەكانی خوێندن زۆر گرنگ و یەكلاكەرەوەن لە گۆڕینی ژیانی كۆمەڵگە بەهۆی ئەو رۆڵە گرنگەی كە هەیەتی لە دروست كردن و دامەزراندنی بیرو هزری میللەتان، هەروەها لە سەر سۆزو ویژدان و هەست و رۆشنبیری و كەسایەتیان، واتە پرۆگرام پەیوەندی بە هەموو شتێك هەیە لە پرۆسەی پەروەردە و فێركردن و هەموو شتێكی گرنگ پێك دەهێنێت كە پەیوەندی بە پرۆسەی پەروەردە و فێركردن هەیە.
بۆیە پێویستە زۆر بە ووریایی و بەرپرسیاریەتییەوە هەڵسوكەوت لەگەڵ پرۆگرامەكان بكەین، بزانین كام پرۆگرام هەڵدەبژێرین و گرنگە پێوەر و بنەمای زانستی پێویست دابنێین بۆ دەست نیشان كردن و هەڵبژاردنی پرۆگرامی راست و دروست بۆ قوتابییەكانمان بە پێی هزر و بیرو قۆناخە گونجاوەكان، بە پێویستی دەزانم دووبارە چاوخشاندنەوە بە كۆی پرۆگرامەكانی خوێندن دا بكرێت بە سەرجەم قۆناخەكان لە زۆربەی هەرە زۆری پرۆگرام و پەرتووكەكانی خوێندن لە چۆنیەتی چاپ كردن و كۆمپانیاكان و پاراستنی سەروەتی نیشتمانی كوردستان و بەهێزكردنی ئاسایشی نیشتمانی كوردستان، گرنگە نوێنەرانی كۆمەڵگە لە مامۆستایان و قوتابیان و شارەزایانی ئەو بوارە بەشداری بكەن لە دەست نیشان كردنی پرۆگرامەكان و كەسانی شارەزا و بە ئەزموون لە پرۆگرامەكانی خوێندن رۆڵیان هەبێت، كە بیرو هزری قوتابی بناسن و ئەزموونیان هەبێت لە قوتابخانە و ژینگەی خوێندن، پێویستە پرۆگرامەكان ئامراز و هۆكاری دڵخۆشی و بەختەوەری قوتابی و مامۆستا و خێزان بن، چونكە ئەو پرۆگرامە لە زۆربەی شوێن زیانی بە ژیانی خێزان گەیاندووە جێگیری و ئاسودەیی لێ تاڵ كردوون. وای لە قوتابی كردووە رق و كینەی هەبێت بەرامبەر بە قوتابخانە و خوێندن و چ لە رووی قورسایی بابەتەكە و یانیش زۆری و گەورەیی قەبارەی پەرتوكەكانی كە بوونەتە بارێكی گران لە سەر مێشك و بیرو جەستەی قوتابی و دوو دڵی خێزان، هەروەها لەلایەن مامۆستایانی پسپۆریش تووشی دۆش و داماوی و واق ورماوی بوونە، كە هەندێكیان ناتوانن بابەتەكان هەرس بكەن. بە شێوەی راست و دروست بیگەینێتە مێشكی قوتابی، جگە لە چڕی و زۆری بابەتەكان، لە هەمان كاتیشدا قوتابی ناتوانێ وەریبگرێ و لێی تێبگات، زۆر جاران پەنا بۆ بابەتی تایبەت و مامۆستایی تایبەت دەبەن و هەموو خێزان پێیەوە سەرقاڵ دەبن، بۆیە گرنگە چاكسازی لە پرۆگرامەكان بكرێ لە هەموو روویەكەوە بە ووردی بابەت و پرۆگرامی پێویست بۆ قوتابی دەست نیشان بكرێ و هەڵبژێردرێت و لەلایەن كەسانی پەروەردەیی و بە ئەزموون و شارەزا كار لەو پرسە گرنگ و چارەنووسسازە بكرێ، هەر تەنها هێمن كەرەوە و ئارام بەخشی نەبێت، بەڵكو لە رەگەكەوە كار لە سەر پرۆگرامەكان بكرێ لە ناوەڕۆكی فێركردن و زانستی پەرتوكەكان بكرێ، تەنها هێنانی نموونە و ئەزموونی وولاتان و فۆتۆكۆپی نەبێت بە رەنگی جوان و كاغەزی گران بەها مەسروف و خەرجی زۆر و لە رادەبەدەر لە سەر هەرێمی كوردستان، بەڵكو پرۆگرامێك بێت مرۆڤی كوردستانی تاكی كوردستانی بنیات بێنێت لە هەموو روویەكەوە و تاكێكی پۆڵا و شاخ بێنێتە بەرهەم بۆ نیشتمان، نەك تاكێكی لەرۆزك و شەرمن و دەستەمۆو بێ زانیاری زانست.
چونكە پرۆسەی پەروەردە و فێركردن هەروەكو مامۆستای پەروەردەیی ئەمریكی بەناوبانگ "كونانت" لە پەرتوكی (پەروەردەی ئازاد) دەلێ " پرۆگرام نە كڕین و فرۆشتنە و نەكەلوپەل و شت ومەكە بهێنرێت، بۆیە ئەمریكا لە سەردەمێك لە مێژوو زیاتر زیانی بەركەوت لەوەی قازانج بكات، كاتێك بیردۆزەكانی فێركردنی هێنا لە بەریتانیا و ئەوروپا، بەلێ پێویستی زۆرمان بە گەشەپێدان و پەرەپێدانی پرۆگرامەكانی پەروەردە و فێركردن هەیە، بە شێوەیەك كاریگەری ئەرێنی نەبێت لەسەر دڵخۆشی و ئاسودەیی قوتابی و خێزان. لە هەمان كاتدا ئامانج و مەبەست بنیاتنانی تاكێكی بە سوود و قازانج بەخش لە هەموو روویەكەوە بۆ كۆمەڵگە بۆ پێشكەوتن و گەشەسەندنی كوردستان.

بەرێوەبەری گشتی چالاكی وەرزش و هونەر
ماستەر لە كارگێڕی پەروەردەیی

© 2017 Hawler