کانونی یەکەم 10, 2019

ئاریان فەرەج

ئەمە ئەو عێراقەیە كە سەد ساڵە ئەمانەوێ لێی قورتار بین و ناهێڵن، سەد ساڵە بە خوێن و دوایین جاریش بە قەڵەم و مەرەكەب (كە پێمان وابوو زمانی قبوڵكراوی سەردەمە)، ریفراندۆم دەكەین و كەس گوێمان لێناگرێ. سەد ساڵە هاوارمانە و دەڵێین: لە ووڵاتی زۆرینەی عەرەبدا، ئێمەی كەمینە بە زەبری شەڕ و سەرسەختی خۆمان ماوین، دەنا دەمێك بوو توابوینەوە. كەس نایەوێ لەم راستییە سادەیە تێبگات.
عێراق زۆربەی دانیشتوانەكەی عەرەبن و ئێمەی كورد كەمینەین، ئەوان ووڵات بە هی خۆیان و ئێمەش بە میوان، خۆیان بە هاوڵاتیی رەسەن و پلە یەك و ئێمە بە غەوارە و پلە دوو، خۆیان بەسەردار و ئێمە بە مەتبوع و پاشكۆ دەزانن. ئەوان هەر هێندە لە دیموكراتی و عەدالەت تێگەیشتوون كە هەرچی بە دڵی زۆرینە بێت حەقە و هەرچی كەمینە داوای بكات سەپاندن و پێراكێشان و ژێرپێنانی ئیرادەی زۆرینەیە. مادامیش ئەوان زۆرینەن و ئێمە كەمینە، كەواتە هەمیشە ئەوان حەق و ئێمە ناهەقین. ئەوان قەت نەیانزانی و نازانن و نایانەوێ بزانن شەراكەت و تەوافوق یەعنی چی. یەكێتیی ئارەزومەندانە یەعنی چی. لای ئەوان دەستور كاتێك باشە كەمینە ملكەچی زۆرینە و هەرێم پابەندی مەركەز بكات. فدرالی قەت سیستمی دڵخوازی ئەوان نەبووە دەنا هەرێمی دیكە لە عێراقدا دروست دەبوون. ئەوەی ئێمەیان لە ژێر شەقامی زەمانە و بۆ ماوەیەك قبول كرد و ئەوەتا كە كەوتنە سەرپێ، لێی كەوتنە تەقە. پەرلەمان لای ئەوان بۆ شەرعیەتدانە بە سەپاندنی ئیرادە و ملهوڕی و دیكتاتۆریەتی زۆرینە، نەك بۆ تەوافوق و سازانی پێكهاتەكان. ئەوان پەشیمانن لە دەستور، لە دەوڵەتی مەدەنی و پرنسیپەكانی، لە هەموو ئەو یاسا و رێسا و مەبادیئانەی عێراق لە ووڵاتی عەرەبەوە دەكات بە ووڵاتی فرە پێكهاتەیی نەتەوەیی و ئاینی و ئایینزایی.
ئەوان بە یەكجاری دەستیان لە شەراكەت و تەوافوق هەڵگرتووە و روویان كردەوە لۆژیكی ( زۆرینەی سیاسی) كە دەكاتە ئیلغاكردنەوەی دیموكراتی تەوافوقی و شەراكەت و فیدرالیزم و حوكمی نامەركەزی و كۆی ئەو پرنیسپانەی بڕیار بوو عێراقی نوێی لەسەر دامەزرێ. ئەوەی ئێستا لە مەجلیسی نوێنەرانی بەغدا دەگوزەرێ و ئەو هەڵبژاردنە نوێیەش كە خۆیانی بۆ حازر دەكەن، بەرجەستەكردنی دیكتاتۆریەتی زۆرینەی نەتەوەیی و مەزهەبییە. كە لە ژێریدا كورد و نەتەوەكانی دیكە دوچاری سەختترین تەهمیش و لەنێوچوون دەبنەوە.
لە عێراق پێشوودا، دیكتاتۆریەتی زۆرینەی نەتەوەیی عەرەبی باڵادەست بوو، ئەو هەموو كۆست و بەڵایە روویدا، ئەمەی ئێستا دیكتاتۆریەتی زۆرینەی نەتەوەیی و مەزهەبیشە، كە زۆر لە رابردوو ترسناكترە.
كاتێ سەرۆك بارزانی هاواری دەكرد: عێراق بەرەو حوكمی زۆرینەی خۆسەپێن و دیكتاتۆریەت دەچێ و دەبێ بەهەر نرخێك بووە خۆمان قورتاركەین، نە لە نێوخۆدا و نە لە دەرەوەش ئەم پێشبینییە بە هەند وەرنەگیرا. كە بڕیاری ریفراندۆمی جێبەجێكرد و گوێی بەم و بەو نەدا، وایانزانی ئێمە شەق لە نیعمەت هەڵدەدەین و لە بەلاش خۆمان توشی سزا و سەریەشە ئەكەین. كە خیانەتكاران خاكیان رادەست كرد، وایانزانی خێر و خۆشگوزەرانی بە دیاری بۆ گەل دێنن.
حاڵی حازر وا بەغدا ئیعلانی دیكتاتۆریەت و سەپاندنی حوكمی زۆرینە دەكات و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش كە دژی ریفراندۆم بوون و بە ناوەخت و ناموجەبیان زانی، قسەیەك و چارەیەكیان بۆ كورد پێ نییە.

© 2017 Hawler