تشرینی یەکەم 17, 2019

هۆشداری لە بەهێزبوونی داعش و سەرهەڵدانی قەیرانێکی نوێی مرۆیی دەدرێ

لەئەگەری دروستبوونی داعش و سەرهەڵدانی قەیرانێکی نوێی مرۆیی لە ناوچەکە هۆشداری دەدرێ کە کاریگەری راستەوخۆی بۆ سەر هەریمی کوردستانیش دەبێت و هۆکارەکەش بۆ ئەو هێرشە دەگەرێتەوە کە تورکیا دەیکاتە سەر رۆژئاوای کوردستان. سەرۆک بارزانی، حکوومەتی هەرێمی کوردستان و هیز و لایەنە کورستانییەکان لەم بارەیەوە هۆشداری دەدەن و پێیان وایە جەنگ کێشەکان چارەسەر ناکات.

تورکیا دەمێکە قسە لەسەر هێرشکردنە سەر رۆژئاوای کوردستان و ناوچەکانی رۆژهەڵاتی رووباری فورات دەکات و رێک دوای ئەوە لەسەر ئەو هێرشە سووربوونی خۆی راگەیاند کە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمەریکا و رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا لە پێوەندییەکی تەلەفۆنیدا لە ەرەتای ئەم هەفتەیە دۆخی سووریایان تاوتوێ کرد و دواتر ترەمپ لە رێگای لێدوان و تویتەکانی باسی لە کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە رۆژئاوای کوردستان و هێرشی تورکیا کرد.
هەرچەندە هێشتا بە وردی دیار نییە وردەکاری رێککەوتنی نێوان ئەمەریکا و تورکیا چییە بەڵام ئەوەی جێگەی نیگەرانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و گەلی کوردیشە ئەوەیە ئەم هێرشە لەوانیە کارەساتی گەورەی مرۆیی بەدوای خۆیدا بهێنێت و هەرێمی کودستانیش کە سنووری هاوبەشی لەگەڵ رۆژئاوای کورستان هەیە لەم رووەوە کاریگەریی خراپ وەربگرێت.
هەر جۆرە رووداوێک لە هەر پارچەیەکی کوردستان بێتە کایەوە کاریگەریی لەسەر هەرێمی کوردستانیش دەبێت. لە هەشت ساڵی رابردوودا کە لە سووریا جەنگ دەستی پێ کردووە بە سەدان هەزار ئاوارە روویان لە هەریمی کوردستان کردووە و بەشێکیان هێشتا لە کەمپەکاندا ماون و رووداوی نوێی شەڕ لەوانەیە دووبارە کەمپەکان پڕ ئاوارە بکاتەوە.
هەر زوو له‌ تویتێكدا سه‌رۆك بارزانی نیگەرانی خۆی له‌ پێشهاته‌كانی ئه‌م دواییه‌ی ره‌وشی رۆژئاوای كوردستان راگەیاند و نووسی "هه‌موو هه‌وڵێك ده‌ده‌ین خه‌ڵكی رۆژئاوای كوردستان رووبه‌ڕووی نه‌هامه‌تی زیاتر نه‌بنه‌وه‌." هەروەها باسی لەوەس کرد کەبۆ هێوركردنه‌وه‌ی دۆخی رۆژئاوای كوردستان له‌ په‌یوه‌ندیدان.
خاڵێکی تر کە مایەی نیگەرانی هەرێمی کوردستانە پرسی داعش و بەهێزبوونەوەی تیرۆریستانی داعشە و هەر بۆیەش لە راگەیەنراوێکدا داوای لە تورکیا کرد، هیچ هەنگاوێک نەهاوێژێت کاریگەری نەرێنی لەو پێشکەوتنە بکات کە لە شەڕی دژی داعش بەدیهاتووە. حکوومەتی هەرێمی کوردستان لەوە نیگەرانە رێکارە سەربازییەکان بۆ چارەسەرکردنی پرسە سیاسییەکانی سووریا کاریگەری بۆ دەرەوەی سنووری سووریاشهەبێت و لەوانەیە دۆخێک دروست بکات ببێتە هۆی گەڕانەوەی داعش و ئاوارەبوونی ژمارەیەکی زۆری خەڵک و هەر بۆیەش داوای کرد هانا بۆ گفتوگۆ ببرێت و کێشەکان رێگەچارەیەکی سیاسی گشتگیریان بۆ بدۆزرێتەوە کە مافەکانی هەموو هاووڵاتییانی سووریا و لە نێویشیاندا کورد پارێزراو بن. ئەمینداریەتیی گشتی ئەنجوومەنی نیشتمانی کورد لە سووریا"ئەنەکەسە"ش راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و هۆشداریدا لە ئەنجامدانی هێرشی سەربازی بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان و باکووری رۆژهەڵاتی سووریا و رایگەیاند هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان دەبێتەهۆی زیاترکردنی نەهامەتی خەڵک و ئاوارەبوونی دانیشتووانی ناوچەکە.
ئەو پێی وایە باشترین رێگە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پێکهێنانی بەڕێوەبەرایەتییەکی نوێ بۆ ناوچەکەیە کە هەموو پێکهاتەکان لەخۆبگرێت و هەروەها دامەزراندنی هێزێكی سەربازی هاوبەشە بۆ بەرگریکردن و پاراستنی ناوچەکە.
هەر دوێنێ بەرێوەبەرایەتی خۆسەری لە باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا لە بەیاننامەیکەدا وێرای راگەیاندنی بەرخودان داوای لە رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان و تەواوی وڵاتانی پێوەندیدار بە پرسی سووریا کرد بۆ رێگەگرتن لە دروستبوونی قەیرانێکی مرۆیی لە ناوچەکە هەنگاوی پێویست بنێن.
ئەوەی سەرجەم لایەنەکان پێداگری لەسەر دەکەن و ئەگەری روودانەکەی بەهیزە دروستبوونی قەیرانێکی مرۆییە لە ناوچەکە کە لەوانەیە ولاتانی تری جیهانیش لەم رووداوانە کاریگەری وەربگرن و ئەمەش دەرفەتێکی زێڕینە بۆ تیرۆریستانی داعش لەو دۆخە نالەبارەدا بتوانن خۆیان بەهێز بکەنەوە و ببنە مایەی مەترسی بۆسەر خەڵکی ناوچەکە و جیهان. لێرەشدایە کە ئەرکی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش دەکەوێتە ژێر پرسیارەوە ئەگەر مشووری ئەم دۆخە نەخوات و پێش بە جەنگ نەگرێت.

© 2017 Hawler